Mantelzorgwoning, kangoeroewoning of familiewoning: wat is het verschil?

Wie dichter bij familie wil wonen, komt veel verschillende woorden tegen. Mantelzorgwoning, kangoeroewoning, familiewoning, tuinwoning. Ze lijken op elkaar, maar ze betekenen niet altijd hetzelfde. In dit artikel zetten wij de begrippen rustig voor u op een rij.

De mantelzorgwoning

In het dagelijks taalgebruik is een mantelzorgwoning een zelfstandige woonruimte bij of in een woning. Er wordt mantelzorg gegeven of ontvangen. Denk aan een ouder die in de tuin van een zoon of dochter woont, of andersom.

In de regels is het iets preciezer. Het Besluit bouwwerken leefomgeving spreekt van huisvesting in verband met mantelzorg. Dat gaat om één huishouden van maximaal twee personen, van wie ten minste één mantelzorg geeft of krijgt. De huisvesting is bedoeld voor de periode dat die zorg nodig is. Onder voorwaarden mag zo'n woning in het achtererf zonder omgevingsvergunning worden geplaatst.

De kangoeroewoning

Een kangoeroewoning is een gebouw met twee zelfstandige woonruimten onder één dak. Vaak zijn die verbonden door een binnendeur die u kunt afsluiten. Iedereen heeft een eigen woongedeelte, maar u woont wel in hetzelfde huis. Soms gaat het om een aanbouw, soms om een huis dat in tweeën is gesplitst.

De naam komt van de kangoeroe, die haar jong dicht bij zich draagt. Er zijn ook andere woorden voor in omloop, zoals meergeneratiewoning. Gemeenten gebruiken de termen niet allemaal op dezelfde manier. Belangrijk om te weten: een kangoeroewoning is meestal blijvend ingericht voor twee huishoudens. Daardoor valt deze woonvorm in de regel niet onder de tijdelijke regeling voor mantelzorg, en is vaak een vergunning nodig.

De familiewoning: een nieuw begrip

Het kabinet werkt aan nieuwe regels voor wonen op het erf. Daarin komt een nieuw begrip voor: de familiewoning. Het idee is dat familie in de eerste graad, zoals ouders en kinderen, in een woning in de achtertuin mag wonen. Ook als er geen zorgvraag is. De regels staan in het Besluit versterking regie volkshuisvesting. Dat ligt sinds juli 2026 voor advies bij de Raad van State. Het besluit treedt naar verwachting op 1 januari 2027 in werking, maar is nog niet definitief.

Als de plannen doorgaan, wordt het voor veel families eenvoudiger om samen op één erf te wonen. Bijvoorbeeld een volwassen kind dat geen betaalbare woning kan vinden, of ouders die alvast dichterbij willen wonen voordat er zorg nodig is.

En de tuinwoning?

Tuinwoning is geen officieel begrip. Het is een gewone naam voor een woning die los in de tuin staat. Een mantelzorgwoning of familiewoning in de achtertuin is dus ook een tuinwoning. Het woord zegt iets over de plek, niet over de regels.

• Mantelzorgwoning: zelfstandig wonen op het erf, gekoppeld aan mantelzorg.
• Kangoeroewoning: twee woongedeelten onder één dak, meestal blijvend.
• Familiewoning: naar verwachting vanaf 2027 een woning in de achtertuin voor familie in de eerste graad, ook zonder zorgvraag.
• Tuinwoning: een algemene naam voor een losse woning in de tuin.

Waar past een losse woning in de tuin?

Een losse woning in de tuin combineert nabijheid met rust. U woont dichtbij elkaar, maar ieder heeft een eigen voordeur, een eigen keuken en een eigen badkamer. Er hoeft niet verbouwd te worden aan het bestaande huis. En als de situatie later verandert, kan een verplaatsbare woning weer worden weggehaald of elders worden geplaatst.

Wilt u weten welke woonvorm bij uw familie past? Van Leeuwen denkt graag met u mee in een vrijblijvend adviesgesprek.