Familiewoning in de tuin: wat verandert er naar verwachting in 2027?

Steeds meer families denken na over wonen op één erf. Niet alleen omdat een ouder zorg nodig heeft, maar ook omdat een betaalbare woning moeilijk te vinden is. Het kabinet wil het daarom makkelijker maken om familie in de tuin te laten wonen. In dit artikel leest u wat er op de planning staat, en wat u nu al kunt doen.

Waarom komt er een familiewoning?

Nederland heeft een groot tekort aan woningen. Jongeren wonen langer thuis, en ouderen vinden moeilijk een passende kleinere woning. Tegelijk is er in veel tuinen ruimte. Een woning in de tuin kan helpen: de familie woont dichtbij, en iedereen heeft een eigen voordeur.

Op dit moment mag een woning in de tuin vaak alleen zonder vergunning als er zorg nodig is. Voor familie zonder zorgvraag is meestal een omgevingsvergunning nodig. Dat wil het kabinet veranderen.

Wat staat er in de plannen?

De nieuwe regels hangen samen met de Wet versterking regie volkshuisvesting en een bijbehorend besluit. Volgens de Rijksoverheid gaan ze naar verwachting op 1 januari 2027 in. Volgens de plannen verandert er onder meer het volgende:

• Er komt een familiewoning, naast de mantelzorgwoning. Die is bedoeld voor familie in de eerste graad, zoals ouders en kinderen.
• Een zorgverklaring is niet meer nodig.
• De regels worden landelijk, zodat het niet meer per gemeente verschilt.
• De woning moet in de achtertuin staan en mag maximaal 5 meter hoog zijn. Boven de 3 meter is een schuin dak nodig.
• Er is geen meldplicht voorzien. De bouwtechnische eisen, zoals brandveiligheid, blijven gelden.

Is het al zeker?

Nee. Het besluit lag in de zomer van 2026 nog ter advies bij de Raad van State. Details kunnen dus nog veranderen, bijvoorbeeld over hoe groot de woning mag zijn. Tot de nieuwe regels echt ingaan, geldt wat er nu in het omgevingsplan van uw gemeente staat.

Voor wie is een familiewoning interessant?

• Ouders die hun zoon of dochter een eerste eigen plek willen geven, dichtbij huis.
• Volwassen kinderen die bij hun ouders in de tuin willen wonen, om er te zijn als dat nodig is.
• Ouders die nu nog geen zorg nodig hebben, maar wel dichter bij de kinderen willen wonen.
• Families die samen willen wonen op één erf, met ieder een eigen huis.

Wat kunt u nu al doen?

Is er nu al zorg nodig? Dan kunt u vaak meteen een mantelzorgwoning plaatsen, volgens de huidige regels. Is er nog geen zorg nodig? Dan kunt u kijken of een vergunning haalbaar is, of de woning alvast laten ontwerpen voor de nieuwe regels. Een verplaatsbare woning heeft als voordeel dat hij ook later nog een andere bestemming kan krijgen.

Van Leeuwen houdt de nieuwe regels voor u in de gaten en kijkt wat er vandaag al mag op uw adres. Wilt u weten wat dit voor uw familie betekent? Dan bent u welkom voor een vrijblijvend adviesgesprek.