Veel ouders herkennen het. Uw zoon of dochter is volwassen, heeft werk en wil graag op zichzelf wonen. Maar een betaalbare woning is moeilijk te vinden. Steeds meer families kijken daarom naar de eigen tuin. Een familiewoning geeft uw kind een eerste eigen plek, met een eigen voordeur, en toch dichtbij. In dit artikel leest u wat dat kan betekenen. En welke regels nu gelden en naar verwachting vanaf 2027.
Een eigen woning vinden is lastig voor starters
Nederland heeft nog altijd te weinig woningen. Volgens de Primos-prognose 2026 van ABF Research is het tekort dit jaar ongeveer 384.000 woningen. Dat is 4,6 procent van alle woningen. Er is ook goed nieuws: het tekort daalt voor het tweede jaar op rij. Toch duurt het naar verwachting nog jaren voordat er weer evenwicht is.
Jongeren merken dat goed. Het CBS zag dat jongvolwassenen tussen 2011 en 2021 steeds vaker thuis bleven wonen. Dat gold voor alle leeftijden van 18 tot en met 30 jaar. Bijna 20 procent van de thuiswonenden had zelfs al een vast contract. Als redenen noemt het CBS onder meer hogere woonkosten en minder beschikbare huurwoningen.
Wat een woning in de tuin uw kind geeft
Een familiewoning is een volwaardige kleine woning. Uw kind woont zelfstandig, met een eigen keuken, badkamer en slaapkamer. Tegelijk bent u dichtbij. Dat geeft rust, voor uw kind en voor u.
- Een eigen voordeur en een eigen ritme.
- Wonen in een vertrouwde buurt, dicht bij werk, familie en vrienden.
- Tijd en ruimte om te sparen voor een volgende stap.
- Samen eten wanneer het u allebei uitkomt.
- Later hulp dichtbij, als u die zelf nodig heeft.
Veel families kijken ook verder vooruit. Nu woont uw kind in de tuin. Over een aantal jaren is de woning misschien juist fijn voor u, of voor een ander familielid. Zo groeit de woning mee met uw familie.
Welke regels gelden nu?
Op dit moment mag een woning in de tuin vaak alleen zonder omgevingsvergunning als er sprake is van mantelzorg. Voor een kind zonder zorgvraag is dus meestal nog een vergunning nodig. Gemeenten mogen hier zelf regels voor maken. Daarom verschilt het per gemeente wat er kan. Woont u in een beschermd stads- of dorpsgezicht, of is uw huis een monument? Dan heeft u volgens de Rijksoverheid een omgevingsvergunning nodig.
Wat verandert er naar verwachting in 2027?
Het kabinet wil wonen in de tuin makkelijker maken. Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking getreden. De regels voor de familiewoning staan in een besluit bij die wet. Dat besluit gaat naar verwachting in op 1 januari 2027. De regels zijn dus nog niet definitief.
Volgens de plannen worden mantelzorg- en familiewoningen op het eigen achtererf vergunningvrij. Het gaat om meerderjarige familieleden in de eerste graad, zoals uw kinderen, en hun huishouden. Een zorgverklaring is dan niet meer nodig. Er geldt geen maximum aantal bewoners, maar iedereen in de woning moet tot hetzelfde huishouden horen. Vergunningvrij betekent wel niet regelvrij. De woning moet voldoen aan de bouwregels, bijvoorbeeld voor brandveiligheid. Ook gelden er regels voor de grootte en de plek op het erf.
Bij Van Leeuwen denken wij graag met u mee over een eerste eigen plek voor uw kind, van het eerste ontwerp tot de plaatsing in de tuin. Plan gerust een vrijblijvend adviesgesprek, dan bekijken wij samen wat er bij u mogelijk is.
Bronnen
- Berekening woningbouwopgave (Primos-prognose 2026)
- CBS: De groeiende groep jongvolwassen thuiswonenden, conclusies
- Rijksoverheid: Novelle en besluit Wet regie volkshuisvesting naar Kamer
- Wet Versterking regie volkshuisvesting van kracht vanaf 1 juli
Regels kunnen per gemeente verschillen en veranderen. Controleer altijd de actuele situatie bij uw gemeente of de genoemde instantie.