Wat u zelf kunt doen aan het woningtekort: wonen in de tuin

Het woningtekort is vaak in het nieuws. Het kan voelen als iets waar u zelf weinig aan kunt doen. Toch hebben veel families meer mogelijkheden dan ze denken. Met een woning in de eigen tuin helpt u een familielid aan een fijne plek om te wonen. En het kabinet wil dat makkelijker maken. In dit artikel leest u hoe dat zit.

Hoe groot is het woningtekort?

Volgens de Primos-prognose 2026 van ABF Research is het woningtekort in 2026 ongeveer 384.000 woningen. Dat is 4,6 procent van alle woningen in Nederland. Het tekort daalt al twee jaar op rij. In 2024 was het nog 4,9 procent.

Het Rijk streeft naar een tekort van 2 procent. Dat geldt als een normale situatie op de woningmarkt. Om daar te komen, zijn nu 213.000 woningen extra nodig. Bij de bouw van 100.000 woningen per jaar wordt rond 2034 een evenwicht verwacht. Er wordt dus volop gebouwd, maar het kost tijd.

Wat het kabinet wil

Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking getreden. Met deze wet krijgen Rijk, provincies en gemeenten meer regie op het bouwen van woningen. De minister wijst erop dat veel mensen op zoek zijn naar een passende woning.

Bij de wet hoort een besluit dat naar verwachting op 1 januari 2027 ingaat. Daarin staat het plan om mantelzorg- en familiewoningen op het eigen achtererf vergunningvrij te maken. Het gaat om meerderjarige familieleden in de eerste graad, zoals ouders en kinderen, en hun huishouden. Een zorgvraag is dan niet meer nodig. Er geldt geen maximum aantal bewoners, maar iedereen moet tot hetzelfde huishouden horen. Let wel: de regels zijn nog niet definitief.

Zo helpen families zichzelf

Een woning in de tuin brengt generaties dichter bij elkaar. Dat kan op verschillende manieren.

• Uw volwassen kind krijgt een eerste eigen plek.
• Uw ouders wonen dichtbij, met een eigen voordeur.
• U gaat zelf kleiner wonen in de tuin, en uw kind woont in het grote huis.
• U helpt elkaar met boodschappen, oppassen of een klusje.

Soms komt er zo ook een woning vrij voor een ander. Verhuist uw ouder of kind uit een huurwoning naar uw tuin? Dan kan iemand anders daar gaan wonen. Zo draagt elke familie die zelf een plek vindt een klein beetje bij.

Wat geldt er nu al?

Tot de nieuwe regels ingaan, gelden de huidige regels. Voor een mantelzorgwoning is vaak geen omgevingsvergunning nodig, als er mantelzorg wordt gegeven. Gemeenten mogen daar zelf regels voor maken. Voor familie zonder zorgvraag is meestal nog een vergunning nodig. Vraag daarom altijd bij uw gemeente wat er op uw adres kan.

Ook straks geldt: vergunningvrij betekent niet regelvrij. De woning moet voldoen aan de bouwregels, bijvoorbeeld voor brandveiligheid. En er gelden regels voor de grootte en de plek op het erf.

Bij Van Leeuwen helpen wij families die samen op één erf willen wonen, van advies en vergunning tot de plaatsing in de tuin. Plan gerust een vrijblijvend adviesgesprek, dan bekijken wij samen wat er bij u mogelijk is.